ธุรกิจอาหารทะเลตากแห้ง (กุ้ง, ปลาหมึก)

ธุรกิจอาหารทะเลตากแห้ง (กุ้ง, ปลาหมึก)

1. ข้อมูลทั่วไป
การอบ/ตากแห้งเป็นกรรมวิธีในการถนอมอาหารทะเลชนิดหนึ่ง ซึ่งทําให้สามารถเก็บรักษาอาหารทะเลได้เป็นระยะเวลานานขึ้นและเป็นที่นิยม บริโภคของคนไทย และประเทศในเอเชียโดยเฉพาะกุ้งแห้งและปลาหมึกแห้ง อาหารทะเลตากแห้งที่ผลิตได้ส่วนใหญ่จะบริโภคภายในประเทศ มีการส่งออกประมาณ ร้อยละ 17 ของผลผลิตทั้งหมด ปริมาณความต้องการบริโภคในประเทศในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมาได้ปรับตัวลดลงตามภาวะเศรษฐกิจ เนื่องจากอาหารทะเลตากแห้งเป็นอาหารที่มีราคาค่อนข้างสูง และประสบปัญหาขาดแคลนวัตถุดิบในบางช่วง ทําให้ราคาเพิ่มขึ้นไปอีก แต่คาดว่าความต้องการบริโภคในประเทศจะเริ่มกระเตื้องขึ้นหลังจากภาวะ เศรษฐกิจปรับตัวดีขึ้นในปี 2543 สําหรับการส่งออกมีแนวโน้มลดลงเช่นกันตามการลดลงของวัตถุดิบ ส่วนการนําเข้ามีแนวโน้มเพิ่มขึ้นตามการนําเข้าปลาหมึกแห้งจากเวียดนามที่มี ขนาดใหญ่และราคาตํ่ากว่าปลาหมึกแห้งในประเทศ
การผลิตอาหารทะเลตากแห้งของประเทศไทยส่วนใหญ่เป็นโรงงานขนาดเล็ก และอุตสาหกรรมในครัวเรือนมีแหล่งที่ตั้งกระจายอยู่ตามจังหวัดแถบชายทะเลทั้ง ในภาคใต้และภาคตะวันออก โดยมีการจําหน่ายสินค้าผ่านตัวแทนในตลาดสดและห้องเย็นเพื่อทําการส่งออก วัตถุดิบที่ใช้ส่วนใหญ่จะเป็นกุ้งฝอยและปลาหมึกกล้วย โดยมีอัตรากําไรเฉลี่ยประมาณร้อยละ 5-6 ของราคาขาย
ปัญหาที่อุตสาหกรรมอาหารทะเลตากแห้งเผชิญส่วนใหญ่จะเป็นปัญหาด้านต้นทุน วัตถุดิบมีราคาสูงและขาดแคลนขณะที่คุณภาพของวัตถุดิบค่อนข้างตํ่าโดยขนาด กุ้งที่จับได้ ค่อนข้างเล็ก จากสภาพแวดล้อมทางทะเลของไทยที่ค่อนข้างเสื่อมโทรมและต้นทุนนํ้ามันที่เพิ่ม ขึ้น ขณะที่ราคาขายไม่สามารถปรับตัวเพิ่มขึ้นได้เนื่องจากตลาดมีความต้องการลดลง

2. วัตถุดิบที่ใช้และแหล่งวัตถุดิบ
วัตถุดิบหลักที่ใช้ในการผลิตกุ้งแห้ง คือ กุ้งฝอย และเกลือ สําหรับวัตถุดิบหลักในการผลิตปลาหมึกแห้ง คือ ปลาหมึกกล้วย ส่วนปลาหมึกกระดองและปลาหมึกสายมีเพียงเล็กน้อย โดยหากเป็นการผลิตปลาหมึกปรุงรสก็จะต้องมีเครื่องปรุงรสต่างๆ เป็นวัตถุดิบด้วย ซึ่งในการศึกษาครั้งนี้จะศึกษาเฉพาะปลาหมึกแห้งชนิดไม่ปรุงรส ซึ่งมีสัดส่วนการผลิตมากที่สุดเท่านั้น ทางด้านแหล่งวัตถุดิบจะอยู่ตามจังหวัดตามแถบชายทะเลทั้งภาคตะวันออกและภาค ใต้

3. เครื่องจักรที่ใช้ในกระบวนการผลิต
เครื่องจักรที่ใช้ในการผลิตกุ้งแห้ง ประกอบด้วยเครื่องต้ม เครื่องอบ และเครื่องตีเปลือก ส่วนการผลิตปลาหมึกแห้งนั้น เนื่องจากเป็นอุตสาหกรรมในครัวเรือนจึงมีเพียงตู้เย็นสําหรับเก็บรักษาปลา หมึกแห้งที่ทําการผลิตเสร็จแล้วเท่านั้น หากเป็นการผลิตที่มีขนาดใหญ่ขึ้นจําเป็นต้องมีเตาอบปลาหมึกเพื่อใช้วิธี การอบแทนการตากแดดด้วย เพื่อให้สามารถทําให้การผลิตได้โดยไม่ต้องขึ้นกับสภาวะอากาศ

4. กรรมวิธีการผลิต
กรณีกุ้งแห้ง


ที่มา: สอบถามผู้ประกอบการ

กรณีปลาหมึกแห้ง


ที่มา :สอบถามผู้ประกอบการ

5. การตลาด
ความต้องการในปัจจุบันและอนาคต
อาหารทะเลตากแห้ง สามารถแบ่งออกได้เป็น 3 ประเภทหลักตามวัตถุดิบ คือ ปลาหมึกแห้ง กุ้งแห้งและหอยแห้ง โดยปลาหมึกจะมีสัดส่วนการแปรรูปโดยการตากแห้งมากที่สุดประมาณร้อยละ 24 ของผลผลิตปลาหมึกที่จับได้ทั้งหมด รองลงมาคือกุ้งร้อยละ 17 ของผลผลิตกุ้งทั้งหมดในขณะที่การผลิตหอยแห้งจะมีเพียงร้อยละ 1 ของผลผลิตหอยทั้งหมด ในการแปรรูปส่วนใหญ่จะเป็นการทําให้แห้งโดยไม่ผ่านการปรุงรส โดยเฉพาะกุ้งแห้ง ส่วนปลาหมึกและหอยแห้งจะมีบางส่วนที่ผ่านการปรุงรสโดยการใช้ส่วนผสมต่างๆ เพื่อให้รสชาติน่ารับประทานมากขึ้น ทางด้านราคาจําหน่ายจะขึ้นกับขนาดและคุณภาพของผลผลิต ทั้งนี้อาจมีการแปรตามราคาวัตถุดิบที่มักปรับตัวขึ้นลงตามฤดูกาล อย่างไรก็ตาม ราคากุ้งและปลาหมึกแห้งจะมีเสถียรภาพมากกว่าราคาหอยแห้ง ทําให้ในช่วงที่ราคาวัตถุดิบสูงจะส่งผลกระทบต่อผู้ผลิตมาก เนื่องจากผู้ผลิตส่วนใหญ่จะเป็นรายเล็ก ไม่มีสถานที่เก็บรักษาเพื่อรอให้ราคาปรับตัวสูงขึ้น จึงจำเป็นต้องขายผลผลิตออกไปแม้ว่าอาจจะขาดทุน เพราะจําเป็นต้องนําเงินที่ขายได้มาเป็นทุนหมุนเวียนเพื่อทําการผลิตต่อไป
ประเทศไทยเป็นประเทศหนึ่งที่สามารถจับสัตว์นํ้าทะเลได้เป็นจํานวนมากในแต่ละ ปี และมีการนําไปใช้เพื่อการบริโภคในรูปแบบต่างๆ กันทั้งการบริโภคสด และเข้าสู่อุตสาหกรรมการผลิตประเภทต่างๆ เช่น อาหารทะเลแช่เย็นแช่แข็ง อาหารทะเลกระป๋อง ทําเค็มและตากแห้ง เป็นต้น กรณีของอาหารทะเลตากแห้งนั้นจะใช้ผลผลิตสัตว์นํ้าทะเลประมาณร้อยละ 3 ของผลผลิตทั้งหมดที่จับได้ ส่วนใหญ่เป็นกุ้งและปลาหมึก สำหรับปริมาณความต้องการอาหารทะเลตากแห้งมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นตามลําดับตาม จํานวนประชากรและรายได้ เนื่องจากอาหารทะลตากแห้งสามารถเก็บไว้บริโภคได้นานและสามารถนําไปประกอบ อาหารหรือรับประทานเป็นอาหารว่างได้ ตลาดส่วนใหญ่จะเป็นตลาดเพื่อการบริโภคภายในประเทศประมาณร้อยละ 60-70 คิดเป็นปริมาณปีละ 4-5 พันตัน
ช่องทางการจําหน่าย
การจําหน่ายอาหารทะลตากแห้งส่วนใหญ่จะขายผ่านตัวแทนจําหน่ายหรือผู้ค้าใน ตลาดสด และมีบางส่วนจําหน่ายให้แก่ห้องเย็นเพื่อทําการส่งออก

 

6. ประมาณการลงทุน
ในการลงทุนตั้งโรงงานผลิตอาหารทะเลตากแห้ง ควรตั้งอยู่ในจังหวัดที่ติดทะเลเนื่องจากเป็นแหล่งวัตถุดิบ
กรณีการลงทุนผลิตกุ้งแห้งขนาดการผลิต 53 ตันต่อปี (ทํางาน 6 ชั่วโมงต่อวัน) และการผลิตปลาหมึกแห้งขนาดการผลิต 12 ตันต่อปี (ทำงาน 6 ชั่วโมงต่อวัน) ประกอบด้วยเงินลงทุนและอุปกรณ์ ดังต่อไปนี้
เงินลงทุน
กรณีกุ้งแห้ง
1. เงินทุนจดทะเบียนและเงินทุนเริ่มต้น  2,030,000  บาท
– ค่าที่ดินและค่าสิ่งปลูกสร้าง  1,000,000  บาท
– ค่าเครื่องจักร   630,000  บาท (เครื่องต้ม เครื่องอบ และเครื่องตีเปลือก)
– ค่ายานพาหนะขนส่งสินค้า   400,000  บาท
2. เงินทุนหมุนเวียนประมาณ   1,200,000  บาท/เดือน

กรณีปลาหมึกแห้ง
1. เงินทุนจดทะเบียนและเงินทุนเริ่มต้น   1,120,000  บาท
– ค่าที่ดินและค่าสิ่งปลูกสร้าง   700,000  บาท
– ค่าเครื่องจักร (ตู้เย็น)   20,000  บาท
– ค่ายานพาหนะขนส่งสินค้า   400,000  บาท
2. เงินทุนหมุนเวียนประมาณ180,000บาท/เดือน
บุคลากร การผลิตกุ้งแห้งใช้บุคลากรประมาณ 4 คน ส่วนการผลิตปลาหมึกแห้งใช้บุคลากรประมาณ 3 คน โดยการผลิตทั้ง 2 ประเภทรวมแรงงานของเจ้าของกิจการด้วย
ค่าใช้จ่ายต่อปี
กรณีกุ้งแห้ง
ต้นทุนการขาย
1. ต้นทุนวัตถุดิบ   11,700,000  บาทต่อปี
2. ต้นทุนแรงงาน   240,000  บาทต่อปี
3. ต้นทุนค่าเสื่อมราคาเครื่องจักร   63,000  บาทต่อปี
4. ต้นทุนค่าโสหุ้ยการผลิต   139,000  บาทต่อปี
4.1 สาธารณูปโภค
– ค่านํ้า   12,000  บาทต่อปี
– ค่าไฟ   70,000  บาทต่อปี
– ค่าโทรศัพท์   12,000  บาทต่อปี
4.2 ค่าขนส่ง
– ค่านํ้ามัน   45,000  บาทต่อปี
กําไรเฉลี่ย ประมาณร้อยละ 5 ของยอดขาย
หมายเหตุ: ยอดขายเฉลี่ย 53,000 กก. ราคาเฉลี่ย 240 บาท/กก. คิดเป็นรายได้ 12.72 ล้านบาท

กรณีปลาหมึกแห้ง
ต้นทุนการขาย
1. ต้นทุนวัตถุดิบ   1,800,000  บาทต่อปี
2. ต้นทุนแรงงาน   180,000  บาทต่อปี
3. ต้นทุนค่าเสื่อมราคาเครื่องจักร   4,000  บาทต่อปี
4. ต้นทุนค่าโสหุ้ยการผลิต   56,000  บาทต่อปี
4.1 สาธารณูปโภค
– ค่านํ้า   2,000  บาทต่อปี
– ค่าไฟ   24,000  บาทต่อปี
– ค่าโทรศัพท์   10,000  บาทต่อปี
4.2 ค่าขนส่ง
– ค่านํ้ามัน   30,000  บาทต่อปี
กําไรเฉลี่ย ประมาณร้อยละ 6 ของยอดขาย
หมายเหตุ: ยอดขายเฉลี่ย 12,000 กก. ราคา 181 บาท/กก. คิดเป็นรายได้ 2.172 ล้านบาท

โครงสร้างต้นทุนการผลิต

 
ที่มา : จากการสอบถามผู้ประกอบการ

7. แหล่งขายเครื่องจักร (ในประเทศหรือต่างประเทศ)
ตาราง: รายชื่อผู้ผลิตและตัวแทนจําหน่าย

ที่มา: รวบรวมโดยบริษัท ศูนย์วิจัย ไทยพาณิชย์ จำกัด

ข้อมูลที่เกี่ยวกับกฎระเบียบและการขออนุญาตต่างๆ
การ ขออนุญาตตั้งโรงงาน เป็นไปตามขั้นตอนการขออนุญาตตั้งโรงงานทั่วไป ดูรายละเอียดได้จากคู่มือการจัดตั้งโรงงานและการขอรับรองระบบคุณภาพมาตรฐาน

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: